fresku-featured

Fresku brengt met ‘Nooit Meer Terug’ een film in albumvorm uit

Drie jaar. Zo lang duurde het voordat er eindelijk nieuw materiaal van Fresku op mijn telefoon stond. Pas na het op ‘play’ drukken besef je wat voor een groot gemis de man uit Eindhoven eigenlijk is geweest: ‘Nooit Meer Terug’ pakt je vanaf het eerste moment tot de laatste secondes. Het zorgt voor hetzelfde effect dat je na een lange film of serie hebt, dat ‘back to reality’ momentje.

Toen dat ‘back to reality’ momentje inkickte bij mij wist ik het zeker; Fresku is een muzikaal genie en iemand met een duidelijke visie. Het album is een rollercoaster aan emoties en meningen van Fresku. Want dat staat al sinds dag 1 buiten kijf: de mening van Fresku. Een mening die in zijn laatste clips, ‘Zo Doe Je Dat’ en ‘Nooit Goed’, nogmaals benadrukt wordt. Een gesprek met de man met één van de meest duidelijke visies van Nederland. Over Teemong, tweetverboden en, uiteraard, Hilversum.

Herken je het als ik zeg dat je album je als luisteraar in een keer opzuigt als in een film of een serie?
Ik heb Teemong daar voor te danken man. Teemong maakt een film van mijn muziek. Om je een klein voorbeeld te geven: Ik wilde een pokoe maken over bureaucratie. Ik ben in dat opzicht een journalist. Ik ga feiten opzoeken, verwerk die in mijn muziek en maak daar een kloppend verhaal van. Dat is dan mijn track. Teemong heeft me juist gezegd: ”Kijk naar de kern en maak daar een fictief verhaal omheen.”

Wat moet ik me daarbij voorstellen?
Ik denk dat de track ‘Gevangen’ daar een goed voorbeeld van is. Het is als het ware een track, maar ook weer een film, over een jonge guy die vast heeft gezeten. Ik wilde van de track ‘Gevangen’ een clip maken eigenlijk. Maar Teemong zei: ”Nee, als je je ogen dicht doet en luistert naar de track, zie je al een film.” Daar is geen videoclip bij nodig. Dat is de visie die Teemong heeft op muziek.

”Teemong is een muzikaal genie en maakt een film van mijn muziek.”

Overigens zit achter die track ‘Gevangen’ nog een leuk verhaal. Mijn boys in Eindhoven mogen gewoon mijn muziek pompen, ik vertrouw ze daarin. Toen ‘Gevangen’ ergens in Woensel werd gepompt bleek er uiteindelijk een guy te zijn die precies dat fictieve verhaal van mij, echt in real life meemaakte. Hoe tof is dat dan? Met die jongen ben ik ook uiteindelijk goeie vrienden geworden. Gewoon door een fictief verhaal wat hij precies zo heeft meegemaakt. Dat is muziek man.

JHOO_Fresku_2508_0014

Waarom liet je Teemong niet eerder je hele album produceren?
Achteraf vraag ik mij dat ook af. Ik en Teemong kwamen samen op. Toen ik door brak, brak Teemong ook door en idem dito. Al mijn hits kwamen van Teemong z’n hand. Veel mensen waren fan van Teemong zijn clips, maar weinig mensen wisten dat Teemong ook een geniale producer was. En Teemong is een échte producer. Veel mensen zien het onderscheid niet tussen een beatmaker en producer. Met Teemong kan ik echt zitten en samen een track maken in plaats van dat er een beat op mij wordt gegooid en ik er maar wat mee moet doen.

Is er geen enkele andere producer waar jij mee zou willen of kunnen werken?
Begrijp me niet verkeerd, er zijn honderden producers waar ik mee wil werken, maar afgelopen jaar ben ik erachter komen dat Teemong gewoon dé producer is die het best bij mij past. Daarom heb ik het gehele album met hem gemaakt.

Je hebt de tijd genomen voor dit album zeg je, is daardoor het album het best tot zijn recht gekomen?
Tachtig procent van wat ik heb geschreven is in een paar weken gedaan. Zeven tracks waren afgevallen en 3 tracks heb ik herschreven. En de rest staat gewoon zo op de plaat. Teemong heeft er uiteindelijk een verhaal van gemaakt die je als een film meeneemt, zoals jij het meemaakte. Normaal skip ik heel snel tracks, maar met dit album kan je geen track skippen man. Het is gewoon van begin tot eind één geheel waarin je wordt opgezogen.

“We verwarren het woord toegankelijk met het woord blank”

Heb jij een vast team waarmee je samenwerkt voor je muziek en video’s? Want ik zie naast je muziek ook veel videocontent die je alleen maar samen doet met Teemong en Braz.
Ja, het vaste team is eigenlijk wel Teemong, Braz en Fresku. Braz is heel theatraal en dat is precies wat ik nodig had. Je hebt soms als artiest zijnde het liefst een collabo met iemand uit Amerika, omdat diegene een bepaalde sound heeft die jij op een track nodig hebt. Dat is natuurlijk onmogelijk om te fixen. Maar met Braz heb ik iemand die dat gewoon kan doen. Hij kan zó goed mensen nadoen.

Buiten dat is Braz ook een hele toffe mc, wat ook de reden is waarom wilde ik hem op de plaat hebben. Wat veel mensen vergeten is dat hij ook achtergrondkoortjes voor mij heeft gezongen. De man kan ook echt goed zingen. Op de track ‘Zo Doe Je Dat’ is hij degene die met Go Back To The Zoo die ‘radiotrack’ heeft gedaan. Hij is een acteur. In dat opzicht is Braz een voorbeeld voor mij. Dat acteren wat hij doet, daar ga ik ook voor. Wat dat betreft zijn Braz, Teemong en ik een match made in heaven.

Ik zie ook dat je de laatste tijd vaak met MocroManiac bent en veel met hem samenwerkt. Wat is zo speciaal aan MocroManiac?
Mocromaniac is al heel lang een rapper waar ik naar opkeek. We hadden twee ontmoetingen nodig en het klikte meteen. Voor ik het wist was ik gewoon elke dag met Mocro en hebben we een band opgebouwd man. Van de ene op de andere dag waren we homies. Hij is nu mijn broeder, ik ga door het vuur voor hem en hij voor mij. Deze man is zo gifted met het talent wat hij heeft. Rappen zit echt in zijn bloed. Ook als hij met mij praat, maakt hij geniale taaljokes die alleen geniale rappers kunnen maken.

Gaat het driemans team aan MocroManiac zijn aankomende tape werken?
We zijn ontzettend veel bezig geweest met muziek en daarvan is een deel te horen op de plaat. De deur staat altijd open voor hem, als hij maar iets nodig heeft, dan zijn wij daar. Ik denk dat hij ons niet nodig heeft daarvoor. MocroManiac gaat een grote worden, dat staat al vast.

”Ik ben niet het type dat zomaar zijn mening komt spuien. Ik doe er liever iets creatiefs mee.”

Jij bent een rapper die redelijk uitgesproken is en een duidelijke mening heeft die relevant is voor anderen. Toch geef je jezelf vaak een tweetverbod en hou je je mening vaak voor je.
Ik vind Twitter sowieso laf. Shit die op Twitter komt moet je persoonlijk uitpraten. Ik krijg soms haattweets van mensen die, als ik ze in het echt tegen kom, mij een knuffel geven. Dat snap ik dan niet. Op Twitter is het heel erg cool om je mening te geven en daarmee commotie op te wekken. Vervolgens voelt degene waarnaar die tweet wordt gestuurd de druk van ’Yo iedereen kijkt mee, ik moet nu met nog iets beters komen om hem te dissen.’ Ik fok daar dus totaal niet mee. Bel me dan gewoon op als je een probleem met iets hebt, dan kunnen we erover praten. Heb je Twitter volgens mij niet bij nodig.

Sowieso ben ik een type die zijn mening niet gewoon effe op Twitter of tv kom spuien. Ik doe er liever iets creatiefs mee; een track maken, een clip schieten of een videosketch erover doen. Met dat kan ik dan een beeld schetsen en er uiteindelijk ook mijn mening in verwerken.

JHOO_Fresku_2508_0007

Precies wat je met de videoclip van ‘Zo Doe Je Dat’ hebt gedaan eigenlijk.
Ja, ik kon ook een track over gesprekken tussen mij, managers en zenderdirecteuren maken, waarin zij mij als een klein aapje weg willen zetten. Als ik dat doe, kom ik héél zuur over naar de buitenwereld en wordt je een soort van zeikertje. ‘Zo Doe Je Dat’ is gewoon een track die ik heb gemaakt die een beeld geeft van hoe het er aan toe gaat achter de schermen in Hilversum.

”Termen als functioneel zwart worden nog steeds gebruikt in Hilversum. Dat houdt in dat jij of ik een functie moeten hebben als kleurling.”

Noem eens een voorbeeld van hoe het er achter de schermen aan toegaat in Hilversum?
Bijvoorbeeld: het is al 2015 hé, maar termen als functioneel zwart worden nog steeds gebruikt in Hilversum. Dat houdt in dat jij of ik een functie moeten hebben als kleurling. Dat is een manier om een stigma te leggen bij mensen. Ik kan nooit een rol als leraar of advocaat spelen, want ik ben Antiliaan. Nee, de Antiliaan of Marokkaan moet altijd de tasjesdief of loverboy spelen. Op die manier schets je kaders die niet rijmen met hoe het er in de maatschappij aan toe gaat. Die werken stigmatiserend voor de beeldvorming en zet artiesten zoals ik op een plek die we niet verdienen. Ik wil helemaal niet in elke film de rapper of gangster spelen. En dat is niet alleen persoonlijk bij mij hoor, het gebeurt ook bij veel anderen met een huidskleurtje.

In ‘Zo Doe Je Dat’ heb ik dan de radio gekozen, omdat dat tot de verbeelding spreekt. Het gaat mij puur om de witte kaders in de wereld. We verwarren het woord toegankelijk met het woord blank.

JHOO_Fresku_2508_0011

Vind je zelf dat je te weinig op de radio komt?
Het gaat niet om mij, maar om jongens die veel views pakken en toch weinig op de radio gedraaid worden. Ronnie Flex en SBMG, dat zijn hitmakers. Ik ben meer een storyteller en zal nooit een hit als deze jongens scoren. Dat zijn de jongens die hiphop, als zogenaamde subcultuur, omhoog tillen naar een popniveau met catchy songs. Zij laten met Youtube views zien dat het wel degelijk echt gaande is onder de jongeren. Miljoenen views. En dat in Nederland hé. Die jongens hoor ik niet op de radio. Maar we worden wel doodgegooid met Jett Rebel die qua views nog niet eens de veters van hiphoptracks mag strikken.

”De vraag is niet of de urban scene gaat overnemen, maar of de radio en tv de urban scene gaat overleven.”

Waarom is het zo ontzettend belangrijk voor een artiest om op de radio te horen te zijn?
Ik stop alles in mijn plaat. Vraag het mijn vrouw. Geld, energie, alles. Elke keer als ik een plaat maak, kan ik er vervolgens een jaar, maximaal 2 jaar op tour mee. Dan breekt er een tijd aan dat ik van geld moet leven dat ik het jaar ervoor gemaakt heb. Elke keer als ik een plaat maak, begin ik weer helemaal op nul. Maar er zijn mensen die het hele jaar maar misschien vier keer optreden en leven van Buma/Stemra geld, doordat ze constant op de radio worden gedraaid. Wie er op de radio komt, wordt weer bepaald door een paar individuen. Niet door het volk.

Wij zijn op dit moment de populairste cultuur. Urban is gewoon de grootste cultuur, daar kan je niet omheen. Ook Jantje en Pietje zijn into urban. Dat is gewoon een feit. De vraag is niet of de urban scene gaat overnemen, maar of de radio en tv de urban scene later gaat overleven.

In Amerika was er lang geleden ook veel weerstand tegen de opkomende urban cultuur, maar uiteindelijk is dat ook de grootste subcultuur geworden op het gebied van entertainment. Zie je dat ook in Nederland gebeuren uiteindelijk?
In Amerika zijn ze gewoon veel slimmer met op dat soort trends in te spelen dan in Nederland. Daar zien ze dat urban gewoon het grootste is en dat zie je overal in terug. Een markt is een markt, zwart of wit. Wij zijn een oogkleppencultuur. Onze media vertelt dingen van één kant. Dat is ook zo in de entertainment. Die oogkleppencultuur in de entertainment moet doorbroken worden en mensen moeten zien dat wij gewoon de grootste zijn. Op een gegeven moment moeten die deuren open. De druk wordt nu zo ontzettend hoog op die deur van het witte hok. Dus als Hilversum zijnde is het slim om die deur, die nu op een kier staat, wat verder open te doen. Anders walsen we over je heen, dan kun je er niet meer om heen. Wie nu niet met ons is, is later de lul.

Tekst: Armin Shah
Beeld: Jonathan Hoost