IMG_9652-3

Jiggy Djé over de kracht van het collectief

‘It gets worse before it gets better’, zo luidt een bekend Amerikaans gezegde en Jiggy Djé gelooft erin. Dat betekent bovenal dat hij gelooft dat het beter wordt, hoewel hij het idee heeft dat we nu in ‘een kleine minder’ zitten.
We zijn in die minder beland door het verlies van een universeel geloof in liefde en samenzijn, door de ‘breindiarree’ die er op de buis te zien valt en door groeipijnen die het grote gebruik van social media met zich meebrengt. Toch, het wordt beter. De vraag is nu aan welke kant je je voegt: aan de kant van de Jedi, die staat voor positieve verandering; of aan de kant van de Dark Side, die staat voor angst en verdere polarisatie.

METS! Kantel de Macht

Op een zondag ergens eind januari zet Jiggy Djé een brief op Facebook. Een gesprek op Twitter over stemmen op de avond ervoor heeft een idee doen ontstaan: waarom zou links zich niet organiseren door een soort grote voorverkiezing te houden. Jiggy: ‘Zodat we het een keer eens kunnen worden over welke partij we willen hebben op links en dat we daar dan met z’n allen op stemmen. Dat kun je verder natuurlijk niet controleren, maar je kunt wel een soort tendens creëren waarin we zeggen van ‘oké, dit is misschien wel de partij waar we met z’n allen moeten stemmen op links.’ Dat idee heb ik toen wat verder uitgewerkt en de volgende dag heb ik die brief op Facebook gezet.’

‘Het idee kwam vooral voort uit de theorie dat het nu heel moeilijk is om in te schatten waar je stem heengaat. Er zijn zoveel variabelen, te veel. Ik wilde het wat concreter maken, omdat we inmiddels gewend zijn te krijgen wat we willen als we daarvoor kiezen. Als je naar Netflix of Spotify gaat, dan krijg je met dank aan een algoritme al te zien wat je wilt zien. Als je daar dan op klikt, krijg je het direct, no questions asked, je hoeft er niet nog voor te betalen, niks. Met stemmen is dat niet zo chill, het is veel meer een shot in the dark. Daarop dacht ik: als we met z’n allen stemmen op één partij, stemmen we automatisch op het programma van die partij en mogen we verwachten dat dat programma de komende jaren uitgevoerd gaat worden. Dat maakt het veel concreter en makkelijker te controleren.’

IMG_9653

Van die voorverkiezing op links is het verder niet zozeer meer gekomen, wel ontstaat er een ander initiatief: !METS. ‘Kees de Koning stuurde na die Facebookpost een e-mail naar een hele groep mensen om eens te gaan praten, of om te brainstormen over wat we zouden kunnen doen met het oog op de verkiezingen. Dat was met een club van 15 à 20 mensen ofzo. Massih schoof daar ook bij aan, net als onder andere reclamebureau Indie. Die kwamen gelijk met een aantal ideeën, ik gaf een presentatie en daar zijn we met z’n allen een beetje op gaan schieten en zo begonnen er wat dingen te rollen. Daar is uiteindelijk !METS en Kantel de Macht uitgekomen. Met ‘kantel de macht’ bedoel ik eigenlijk zoiets als omdenken. Dat er regels zijn en dat mensen zeggen dat dingen zijn zoals ze zijn, betekent niet dat het zo is. Dat betekent: alleen wanneer je accepteert dat het zo is, dan is het zo. Maar als jij zegt ‘nee, dat is voor mij niet zo’, dan is het niet zo. Met !METS probeer ik jongeren daarvan bewust te maken.’

Where is the love?

Een andere voorname doelstelling is om iets van het ‘universele geloof van liefde en collectief’, dat we volgens Jiggy zijn kwijtgeraakt, enigszins terug te brengen. Door te laten zien dat je als individu ook iets kunt starten, je deel kunt uitmaken van een collectief en samen iets kun bewerkstelligen. ‘Naar mijn mening zijn we een bepaald geloof van liefde en samenzijn kwijtgeraakt. Voor een hele lange tijd na de Tweede Wereldoorlog heeft dat gevoel wel bestaan. Als muziek een vertaling is van de tijdsgeest, dan kun je heel makkelijk zien dat in de jaren ’50, ’60, ’70 en ’80 heel veel universele liedjes werden gemaakt over een soort samenzijn, een collectief bewustzijn. Dat vervloog weer ergens in de jaren ’90 en dat is nu eigenlijk helemaal verdwenen. ‘Where is the Love’ van Black Eyed Peas, best wel een kutnummer, is het laatste liedje dat letterlijk vroeg: waar is dat gevoel? Wat dat betreft best insightfull.’

‘Ik denk dat het safe is om te stellen dat onze samenleving niet functioneert’

‘Ik heb het gevoel dat we dat gevoel een beetje kwijt zijn. Het is ook logisch omdat er een bepaalde individualisering heeft plaatsgevonden, met name in de westerse maatschappij. Dat zou ook de reden kunnen zijn dat mensen zo ageren tegen geloof. Omdat het volgens mij heel eng is voor een individu om te zien dat er een groep samen optrekt, als jij gewend bent als individu op jezelf gefocust te zijn. De tendens is nu ook vooral ‘selflove, hou van jezelf, wees jezelf, bla bla’.. dat gaat allemaal om jezelf. Terwijl, we zijn hier samen! Dus is iedereen in paniek nu er gestemd moet worden. Zo van: ‘ah, nee we moeten nu iets met z’n allen kiezen’. Dat soort teamspirit, van ‘we kunnen samen dingen doen’, dat zijn we kwijt. En dat is wat samenleven toch? Ik denk dat het safe is om te stellen dat onze samenleving niet functioneert.’

Breindiarree en social media

Jiggy is niet verbaasd over het gebrek aan collectief bewustzijn: de jeugd is het product van volwassenen en bij die volwassenen gaat het mis. ‘Kijk, de jeugd is opgevoed door de ouderen, de volwassenen. Die leveren hun entertainment, hun onderwijs, hun banen. Als je ziet wat dat behelst… al dat gezeik van volwassenen op Twitter en Facebook, programma’s als De Rijdende Rechter, roddelprogramma’s als Boulevard en Shownieuws waar mensen alleen maar zitten te zeiken. Al die meuk, al die ‘brendiarree’, als je daar mee opgegroeid en opgevoed bent, vind je het gek dat je dan weinig gevoel voor collectief bewustzijn ontwikkelt? Ik denk niet dat jij heel erg een gevoel voor gemeenschap en samenzijn, samenleving, solidariteit, barmhartigheid en zo hebt meegekregen, dat zit helemaal niet in onze cultuur. Daar kunnen ouderen wel de hand in eigen boezem steken.’

‘Gevoel voor samenzijn, samenleving, solidariteit en zo, dat zit helemaal niet in onze cultuur’

Ook het gebruik van social media helpt daarin (nog) niet mee. Buiten bovengenoemde bezwaren – het feit dat iedereen denkt alles te kunnen zeggen online – ziet Jiggy in social media een gemankeerde vorm van communicatie. ‘We proberen een soort van ultieme vorm van communicatie te creëren en in onze missie dat te doen is het eigenlijk alleen maar erger geworden. Er is zoveel miscommunicatie, het is online bijna de standaard geworden. Je hoort ook helemaal niks, geen intonatie, je ziet geen handbewegingen, geen gezicht, je weet niks van de persoon die dat zegt, je kent de achtergrond niet, je kent.. Weet ik veel, je weet niks, snap je? Dus je bent niet echt aan het communiceren, niet zoals communicatie hoort te zijn. Het internet is nog relatief jong natuurlijk, social media al helemaal, dus het is logisch dat het nog niet perfect functioneert. Tegelijkertijd is het wel alarmerend ook.’

… before it gets better

It gets worse before it gets better, dus beter gaat het worden als het aan Jiggy ligt. Hoe? Sluit je aan bij de Jedi, neem initiatief en ga samen iets doen. ‘Ik ben echt niet iemand van het vingertje wijzen; je krijgt de maatschappij die je verdient. Ik denk echter wel dat het belangrijk is om na te gaan denken over hoe we weer dichterbij elkaar gaan komen. Voetbal en The Voice of Holland brengen jongeren, en mensen in het algemeen, bij elkaar, dus het kan wel. Een beter antwoord op polarisatie kun je daarnaast niet bedenken: ‘laten we bij elkaar komen’. En iedereen met een goed idee kan daar een bijdragen aan leveren.’

‘Van de week sprak ik met iemand en die had het over het springen in een pit bij een concert. Als je bij een concert bent waar je echt houdt van de muziek en je weet dat alle andere mensen in die ruimte daar ook van houden, dan durf je in die pit te springen. En je weet: je gaat er misschien met een blauw oog uitkomen, of met een bloedlip. Maar ergens weet je ook dat er een bepaald gevoel van collectiviteit is, juíst in die pit, want dat zijn de meest fanatieke liefhebbers van de muziek waar je samen naar aan het luisteren bent. Dus spring je samen in de pit en heb je het vertrouwen dat jullie er samen voor zorgen dat het goed gaat. Dat bedoel ik ook met ‘kantel de macht’: jezelf met geloof en vertrouwen ergens actief in storten, omdat je denkt dat je met een groep iets kunt bereiken. Ik hoop dat er meer mensen zijn die zich op 15 maart in die pit willen storten.’