roofstaat-editorial-4

Roofstaat legt de gierigheid van Nederland bloot

Het is een vaak gehoorde klacht dat de zwarte pagina’s van de Nederlandse geschiedenis onderbelicht zijn en niet genoeg worden besproken. Hiphopboer Kees de Koning probeert daar eigenhandig verandering in te brengen door het boek Zwartboek van Ewald Vanvught opnieuw uit te geven onder de titel Roofstaat. Afgelopen maandag werd het uitgebreide naslagwerk van het koloniale verleden van Nederland gepresenteerd in een uitverkochte Paradiso.

In het boek, dat eigenlijk net zo eenzijdig genoemd kan worden als de geschiedenisboeken die je op school kreeg (het zoomt enkel en alleen in op de geschiedenis van de gierigheid van Nederland), begint de schrijver bij het ontstaan van het Koninkrijk Nederland en eindigt met het hoofdstuk ‘2015: de actualiteit van het koloniale verleden’. En over precies die actualiteit van ons koloniale verleden spraken we met Jiggy Dje en Akwasi, twee ambassadeurs van het project.

roofstaat-editorial-9

Jiggy Dje, die zijn hele leven lang al half Molukker is, raakte betrokken bij het maken van dit boek toen het zich nog in de brainstormfase bevond. Op de vraag waarom het onder de aandacht brengen van het koloniale verleden van Nederland belangrijk voor hem is, reageert hij met een zin die zowel nuchter als diepzinnig kan worden opgevat: hij wil de verandering zijn die hij graag in de wereld ziet.

roofstaat-editorial-11

Uit het belang om dit onderwerp op de kaart te zetten zich ook in je normale werk?
Het uit zich overal in mijn leven. Ik ben er elke dag in meer of mindere mate mee bezig, al is het een gesprek dat ik met iemand voer, of een idee dat ik opschrijf.

Hoe maakt je dat cool voor een jongere generatie?
Bijvoorbeeld door ook mensen als Ronnie Flex en Kraantje Pappie aan het woord te laten. Ik hoop dat de jeugd zich herkent in hen, dat ondanks dat zij er misschien niet alles over weten, zij er toch door geraakt zijn, en er wat over proberen te vertellen.

Nou ben jij half Moluks, waardoor je meer binding hebt met het onderwerp. Denk je dat het ook zo belangrijk gevonden kan worden door mensen die er niet vandaan komen?
Natuurlijk begrijp ik dat dat in mindere mate zo is. Net zoals dat vrouwenemancipatie voor vrouwen nou eenmaal zwaarder weegt dan voor mannen. Maar het doel van dit project is om te laten zien in hoeverre het ons allemaal aangaat.

Als je je probeert te verplaatsen in de mensen die bijvoorbeeld de VOC leidden in Indië en de WIC -welke zijn opgebouwd door roven, plunderen, verkrachten en opiumhandel- welke eigenschappen denk je dat die mensen moesten hebben voor zo een operatie?
Ik denk niet dat zij andere kwaliteiten of eigenschappen bezaten dan jou en mij, of dat zij doorhadden dat zij zoiets diepgaands aan het doen waren. Het waren gewoon mensen die opereerden in een bepaald systeem. Net zoals dat wij elke dag leven in een kapitalistisch systeem dat in veel opzichten oneerlijk en wreed is, maar daar kun je niet mensen onafhankelijk op aankijken. Het enige wat je kan proberen te doen is er een collectief bewustzijn over creëren.

Een vaak gehoorde klacht is dat deze perioden niet goed genoeg worden besproken op school, is dat de oplossing volgens jou? Jongeren opzadelen met zulke gruwelijkheden?
Ik denk dat jongeren dagelijks genoeg worden geconfronteerd met gruwelijkheden. Kijk naar alle aanslagen vorig jaar; die zul je ook moeten bespreken op school. Ik denk dat de oplossing ligt in een goeie vertaalslag maken naar deze tijd. Laten zien dat er ook nu heel veel misstanden zijn en dat iedereen daar al vanaf jongs af aan bewust van moet zijn.

Akwasi is al vanaf het begin van zijn carriere bezig met zaken zoals deze op de agenda te zetten, dus het is niet gek dat hij het voortouw neemt in de campagne voor dit boek. Hij kreeg de vorige versie van het boek, Nieuw Zwartboek van Nederland Overzee, al enkele jaren terug van Kees, met de mededeling dat er ooit misschien wat mee gedaan zou worden.

roofstaat-editorial-10

Waarom is dit onderwerp zo belangrijk voor jou?
We hebben nu een vertekend en eenzijdige kant van de geschiedenis leren kennen. Terwijl het heel belangrijk is om beide kanten van een verhaal te leren kennen. Dat is ook zo in een persoonlijk conflict, dus al helemaal met de wereldgeschiedenis. Nu kennen we alleen de witte kant, de positieve kant, het lijkt bijna alsof de slaven het leuk vonden om slaven te zijn.

Wat mij opviel aan die hele periode waarin de slavernij plaatsvond, was dat veel dingen in naam werden gedaan van het Christendom. Wat vind jij daarvan, ook in relatie tot hoe bepaalde religies tegenwoordig worden gebruikt (of misbruikt) om oorlogen te verklaren?
Het is heel anders nu. Mensen worden niet gedwongen om moslim te worden. Het is eerder tegenovergesteld. Ik zie zelf die link die jij legt met de geschiedenis niet helemaal. Ik vind wel dat de geschiedenis beter verteld moet worden. Want de eerste wetenschappers en doktoren komen allemaal uit het Islamitische kalifaat en daarover heb ik nog nooit gehoord op school. Daar moet ik Youtube voor checken. Dat gaan we echt nooit in de Nederlandse geschiedenis krijgen. Maar ik hoop dat dit een startschot is voor een gesprek en voor verandering.

Hoe denk je dat we tot zo een oplossing kunnen komen. Want alles is tegenwoordig gemixt. Je kunt moeilijk zeggen: we geven iedereen zijn bezittingen terug, toch?
Wat we wel kunnen zeggen is dat het heel erg draait om beeldvorming, de eerste stap is het onderwijs. We moeten de docenten opnieuw opleiden op dit gebied. De mensen in belangrijke posities in het onderwijs moeten ontslagen worden, want die snappen dit gewoon niet. Want dit is er allang, dit is niet iets van de laatste tijd.

‘Roofstaat’ is een chronologisch overzicht van jaren van plundering, drugshandel en het systematisch verkrachten van zo een beetje de hele niet-blanke wereld door zowel Nederland als andere Europese grootmachten. We zijn ons allen zeer bewust van het koloniale verleden, maar deze overzichtelijke weergave van alle belangrijkste momenten stelt het bewustzijn van die geschiedenis toch in een nieuw daglicht. Het boek bespreekt perioden en gebeurtenissen waar met liever niet aan worden herinnerd, maar tegelijkertijd vertelt het de verhalen van allerlei personen die je terugvindt in straatnamen door heel Nederland. In zekere zin zijn we dus dagelijks direct in confrontatie met een deel van de geschiedenis dat we liever verdringen.  Hele generaties van de wereldbevolking mogen Topnotch en Edward van Vught derhalve dankbaar zijn dat ze deze essentiele verhalen opnieuw onder de aandacht brengen.

Beeld: Guyrin Jomairo