IMG_1650

Typhoon, Rico en Sticks lijken al vijftien jaar nergens op, maar geven wel de grootste show in Nederlandse hiphopgeschiedenis

Een paar minuten voordat het interview met Rico, Sticks en Typhoon afgenomen gaat worden, komt Typhoons manager naar me toe: ‘Even een kleine waarschuwing: we zijn hier al de hele dag en de heren kunnen een klein beetje vervelend zijn. Volwassen kleine jongens zijn het dan. Dat is niet slecht bedoeld en daar moet je verder ook gewoon doorheen prikken hoor, maar dan weet je het vast. Boys will be boys.’

Het blijken geen loze woorden; de start van het gesprek valt enigszins moeizaam te noemen. Dat heeft ook te maken met de locatie. We zitten in een lege Ziggo Dome, het Amsterdamse poppodium waar Rico, Sticks en Typhoon op 9 december gedrieën het grootste Nederlandse hiphopconcert ooit geven – de Ziggo Dome biedt immers ruimte aan meer dan 17.000 mensen. Het is tevens een locatie die zich niet bijzonder goed leent voor een interview. Nadat er op de eerste uitgekozen plek buiten de zaal iemand begint te boren, verhuizen we naar de podiumtrap in de zaal, waar Sticks, Typhoon en Rico van boven naar beneden op een rijtje gaan zitten.

Typhoon: ‘Net Kwik, Kwek en Kwak.’

Rico: ‘Wie ben jij dan? Kwak?’

Sticks: ‘Ohhh, Rico on fire!’

IMG_1608

Zo worden er nog een paar geintjes gemaakt – Typhoon is niet helemaal tevreden met het feit dat hij met zijn hoofd ongeveer op Sticks’ kruishoogte zit, Sticks verwijt Typhoon homofobie – totdat Typhoon besluit een luchtje te gaan scheppen. ‘Je moet je voorstellen: wij zijn hier al de hele dag. Er komt zo’n momentje dat je even wat frisse lucht nodig hebt. Ik ga nu even een luchtje scheppen, want ik word ook echt een beetje lauw, of zo.’ Sticks: ‘Haal jij even frisse lucht. Je had het al kunnen halen in de tijd dat je hier over frisse lucht praat, G. Kijk, hèhè. Nu kunnen we praten.’

9 december: een cadeau aan de fans en aan zichzelf

Typhoon, Sticks en Rico zijn die dag in de Ziggo Dome voor een rondleiding door het gebouw, een paar perspraatjes en om één en ander voor te bereiden voor de show die er op 9 december plaatsvindt. Het idee om een concert te geven in de Ziggo Dome begon zowel bij Typhoon, als bij Rico & Sticks te leven nadat ze beiden afzonderlijk de Heineken Music Hall uitverkochten; Typhoon twee keer in december 2015, Rico & Sticks in maart 2016. Sticks: ‘We speelden al een beetje met het idee vóór de HMH, maar toen dat achter de rug was, zijn we echt gaan nadenken van wat willen we volgend jaar dan doen? Ga je dan weer de HMH doen? Niet om blasé te klinken, maar dat zou een herhaling van zetten zijn, toch? Toen ontstond het idee van de Ziggo en hadden we zoiets van ‘voor Glenn is het een hele stap, voor ons is het een hele stap, maar als we de krachten bundelen, dan is het wat minder gespannen.’ Daarop hebben we besloten het gewoon te gaan doen.’

‘Ik wist niet eens dat dit het grootste Nederlandse hiphopconcert ooit zou worden’

Ze gaan het gewoon doen: het grootste Nederlandse hiphopconcert ooit geven. Niet dat het de heren daarom te doen was; het was eerder een logische stap na de HMH. Rico: ‘Sterker nog, ik wist het niet eens. Ik hoorde het pas maanden daarna, zo van: ‘weten jullie wel dat dit het grootste Nederlandse hiphopconcert ooit is?” Sticks vervolgt: ‘Het was meer dat we na de HMH gingen kijken van: wat wordt de volgende stap? Dan kom je al snel bij de Ziggo uit en dat dat dan het grootste poppodium is, dat is heel tof, maar voor mij nooit doorslaggevend geweest. De uitdaging zit meer in het maken van een unieke, one-night-only show van Typhoon en Rico & Sticks, hele tent vol, nieuw en oud materiaal spelen. Dat is waar het mij om gaat.’

Typhoon is inmiddels weer binnen en haakt gelijk in: ‘De intentie is ook nooit groot-groter-grootst geweest. Afgelopen zomer deed ik bijvoorbeeld het voorprogramma van Guus Meeuwis in het Philips-stadion, maar ik had juíst daarna zoiets van: nu wil ik ook op Boogie Down Eindhoven staan. De enige movement die je kan maken nadat je heel groot gaat, is om ook telkens terug te komen bij een soort van kern. Bij jezelf, maar ook bij de mensen die er vanaf het begin af aan bij waren. Altijd terug naar de basiswaarden. En dan is het juist mooi dat je even op deze manier een uitstap kunt maken en dat mensen vatten dat dit iets speciaals is en dat we het samen doen. Al vijftien jaar bouwen we hiernaartoe. Dit is een cadeau dat we aan onszelf en aan onze fans geven, maar de kleine dingen worden daardoor ook weer waardevoller.’

Eerst inhoud, dan planning

In die vijftien jaar werd er bijzonder veel muziek gemaakt; alleen Rico en Sticks maakten samen al zo’n 460 tracks. Rico: ‘We waren bezig met de voorbereiding en je weet dat je niet zes uur lang kunt gaan spelen. Dat is te lang. Je moet het kort, of in ieder geval korter, houden. En dan kom je er ineens achter dat we gewoon knetterveel muziek gemaakt hebben, jongen! Er is zo’n gast die een WordPress met al onze tracks bijhoudt en die had iets van 460 tracks ofzo. Het maken van een goede set-list viel dan ook niet mee, dat was echt puzzelen. We hebben met kaartjes gewerkt. Glenn had kaartjes gemaakt met titels erop en dan maar schuiven: die eruit, die wel, die niet. Darlings killen. Ja, dat was echt heel lastig, gewoon puzzelen. Maar we hebben nu… het ziet er nu goed uit.’

‘Wat ons altijd heeft voortgedreven is de inhoud’

Alsof 460 gezamenlijke tracks van Rico en Sticks nog niet genoeg is, werken de twee momenteel aan een nieuw album – Uiterwijk & Mc Dougal – dat ‘komt wanneer het af is.’ Geen harde deadline dus. Sticks: ‘Weet je wat het is? We zouden wel willen, maar de dingen gaan gewoon zoals ze gaan. En wat ons altijd heeft voortgedreven is de inhoud. Als de inhoud af is, dan ga je plannen. Het werkt voor ons niet, is gebleken, om eerst de planning te maken en daar dan de inhoud bij te zoeken. Nee, eerste de muziek en als die af is, laten we dan eens gaan kijken wanneer en wat.’ Rico: ‘We zouden nu, als we willen, wel een EP kunnen droppen. We hebben echt heel veel toffe tracks liggen, maar als je kijkt: wij hebben altijd albums gemaakt, nooit echt een EP gedropt. En ja, wij zijn denk ik wel het sterkst op een album.’

IMG_1644

Ook van Typhoon komt er nieuwe muziek aan, de Moro Lobi EP, maar ook hij wil er nog geen releasedatum opplakken. ‘Ik ben inderdaad bezig met mijn Moro Lobi EP – ik ben meer een EP-rapper dan zij.’ Hij lacht en vervolgt: ‘De EP is nog niet af, eigenlijk om dezelfde reden. Ik had een hele strakke planning, dat lijkt dan ideaal, maar de EP komt gewoon als ‘ie af is. De kwaliteit staat sowieso bovenaan.’

Het lijkt al vijftien jaar nergens op

Het lijkt al vijftien jaar nergens op. Zo luidt de ondertitel van het concert. Het is niet bedoeld als diskwalificatie, het is geen ironisch bedoeld brevet van onvermogen dat ze zichzelf opspelden. Het staat voor de eigenzinnigheid, het niet conformeren aan ‘industry-standards’, het varen op eigen kompas. Typhoon legt uit: ‘Als ik het over mijn eigen proces heb: mensen dachten dat ik nooit meer terug kon komen nadat ik zes, zeven jaar afwezig was geweest. Het tegenovergestelde is gebleken, maar dat is niet iets dat je ‘industry-wise’ kende. Kees de Koning heeft weleens gezegd dat hij nog nooit, met geen enkele artiest, zo heeft gewerkt als met ons in Zwolle. Zwolle is gewoon hermetisch afgesloten voor A&R’s en shit. Je komt simpelweg niet binnen. En dat getuigt wel van een duidelijke, langetermijnvisie hebben. Daar ben ik heel erg trots op. Als de energy en de vibe goed zijn, als de muziek goed is, opent dat vanzelf weer deuren. Als wij dichtbij onszelf en onze visie blijven, zal dat ook altijd zo zijn.’

IMG_1619

Sticks sluit zich daarbij aan: ‘Natuurlijk is het spannend om altijd te vertrouwen op je eigen kompas, om je niet te laten leiden door anderen. Maar dat is ook juist de fun. Er is helaas een deel van onze aanhang die maar één bepaalde sound van ons wil horen, dat ons in het hokje van ‘echte hiphop’ willen framen, maar ik vind het niet interessant om mezelf de hele tijd te blijven herhalen. Het boeit me ook niet wat ‘echte hiphop’ is. Hoe meer je daarmee bezig bent, hoe minder het echt hiphop is, denk ik. Als het instinctief en op gevoel is, dan is dat niet eens meer een issue. Dan is dat het verhaal, dan is het echt, juist omdat het op instinct is.’

‘Hiphop ís de popcultuur. Daar kun je echt niet omheen’

Typhoon: ‘Dat vind ik het mooie aan kunstenaarschap: dat je een soort eigen sound, een eigen handtekening hebt. Bepaalde jongens die nu opkomen, hebben dat. Neem een Ronnie Flex. Dat is gewoon herkenbaar als een malle, dat is super dope. Ik heb een tijdje lesgegeven en dan vroeg ik altijd als eerste: wat is jouw verhaal? Want als jij jouw verhaal kent, dan heb je jouw verhaal, jouw fingerprint, en maakt het eigenlijk niet meer uit wat je doet. Buiten het feit dat het kwalitatief goed moet zijn natuurlijk. Ik denk dat we ons daar altijd heel erg op hebben gefocust en nog steeds trouwens.’

‘De ontwikkelingen in de Nederlandse scene vind ik daarom echt prachtig. Hiphop ís op dit moment de popcultuur, daar kun je echt niet omheen. Door de streamingdiensten wordt dat veel beter in kaart gebracht. Er is geen enkele stroming zo populair als de ‘from hiphop-derived’ muziek. Want laat me dat wel zeggen: veel van die gasten van nu zien zichzelf niet eens als hiphop, maar het is een soort straatcultuur en misschien dat je het ook zo moet noemen. Daarnaast is het heel divers, geen eenheidsworst meer, is de kwaliteit super goed en het aanbod heel, heel groot.’

Vluchtigheid versus verantwoordelijkheid

Dat Sticks vindt dat er aan dat enorme aanbod ook nadelen kleven, liet hij eerder al weten in Noisey’s Back & Forth waarin hij de muziek van Drake vergelijkt met een Big Mac: lekker op zijn tijd, maar ook hap-slik-weg en niet bepaald voedzaam. Hoewel hij later in dit interview te kennen geeft dat het ‘ook wel prima’ is, laat hij eerder weten vooral moeite te hebben met het razende verloop binnen de hiphop en muziek in het algemeen. ‘Ik vind dat je een zekere tijd zou moeten nemen voor muziek, om er wat dieper in te duiken. Wij maken niet echt muziek die hap-slik-weg is, weet je. Wij zijn albumrappers, dus dat is shit die je vaker moet luisteren. Nu is het zo dat zelfs platen waar iedereen het over heeft een week later alweer zijn ingehaald en vergeten. De tijd is zo enorm vluchtig.’

‘Als je product een ervaring wordt, dan beklijft het’

Typhoon reageert: ‘Ik ben het ermee eens hoor, die vluchtigheid, maar ik denk ook dat dat de verantwoordelijkheid van artiesten zelf is. Want als je iets maakt dat gelaagd is, dat niet alleen aankomt op je oren, maar ook op je hart en je onderbuik, dat je er dan automatisch weer naartoe wordt gezogen. Dan wordt het een soundtrack van een bepaalde feeling in plaats van enkel een consumptiegoed. Daar kunnen wij, als artiesten, een bepaalde verantwoordelijkheid in nemen. Op den duur gingen de discussies over de vraag waarom je nog een paar duizend zou uitgeven aan een mix, want iedereen luistert toch op YouTube. Dan denk ik van ja, maar dan ga je je conformeren, terwijl wij altijd de standaard hebben bepaald door een bepaald product te verzorgen.’

Sticks onderbreekt hem even: ‘De standaard van wat jíj, als artiest, kwaliteit vindt hè? Niet van ‘wij bepalen de standaard binnen de hiphop.”

Ty vervolgt: ‘Ja, dat bedoel ik: je gaat uit van je eigen standaard en gelooft dat dát kwaliteit is. En door dat product goed te verzorgen, je laat het goed klinken, je hoes is bijzonder, dan wordt je product een ervaring. En als het een ervaring wordt, dan ga je het koppelen aan momenten. Dan beklijft het, voor mij in ieder geval. Dus ik denk wel dat als je die effort erin steekt en het presenteert op die manier van: ik vind het mooi om het zo te doen, dan buyen mensen het ook. Dat bedoel ik met die verantwoordelijkheid, dat we nu niet toe moeten geven aan die snelle wereld. Ja, die bestaat, maar wij nemen de tijd en doen het op onze manier.’

‘Zowel God als gootsteen’

Het is tekenend voor de houding van de Zwollenaren. Rustug. Tegen de stroom in. Het lijkt al vijftien jaar nergens op. Het is tevens de reden dat de nieuwe Rico & Sticks en de Moro Lobi EP niet voor 9 december in de winkel liggen. Rico: ‘Als het zou moeten, dan kunnen we makkelijk iets droppen. Niet om tof te doen ofzo, maar dat willen we gewoon niet. Het is nog niet wat het moet zijn.’ Typhoon: ‘Je wil niet alleen dat het goed is. It gotta be right, weet je wel. En juist, ik wil het niet spannender maken dan het is, maar je moet zelf van begin tot eind die shit in de auto luisteren en het op repeat willen zetten. Van ‘fuck, ben ik dat? Doen wij dit?’ Dán weet je dat je jezelf overtreft. Goede tracks maken, dat kunnen we, dat hebben we ook bewezen, maar de juiste track maken… Ik heb weleens gezegd: je bent zowel God als gootsteen. Soms heb je periodes dat niks lukt en daarna heb je weer de vibe en het vuur.’

IMG_1658

Typhoon is inmiddels aan een monoloog begonnen en even wordt het muisstil in de enorme Ziggo Dome. ‘Ik ben The Get Down aan het checken en Flash die kwam met een quote waarvan ik dacht: hij nailt het. ‘Music is the only reason. It will give you the whole fucking world if you just love it and hold back nothing.’ Er is gewoon geen middenweg. Muziek is voor mij een vast onderdeel van de dag. Elke dag sta je op en heb je bepaalde vastigheden: je doucht je, poetst je tanden. Als je dat een dag mist, dan is de dag toch anders. Voor mij is dat ook zo met muziek. Elke dag opnieuw. Elke dag ben ik blij dat ik muziek ken. Dat ik kan zeggen: ik kén muziek. Het is echt een voorrecht dat we dit mogen doen. Daarom blijven we humble. Zo heb je je talent, zo is het van je afgenomen. Zo leef je, zo heb je een of andere heftige ziekte. Iedereen heeft ermee te kampen. Ik ben blij dat we ons op deze manier kunnen uiten en dat wij mooie dingen kunnen maken en kunnen vereeuwigen. We mógen dit doen, daarom heb je ook een zekere dankbare attitude naar de muziek en wil je er alles uithalen en alles geven. Altijd dezelfde insteek.’

Wanneer de drie na het gesprek hun auto’s verzetten voor de foto’s scheuren ze eerst twee minuten slippend en toeterend door de lege zaal. Typhoons manager zei het al: boys will be boys.

Kaarten voor het nu al historische concert koop je hier .

BEELD: Sybren Tieleman
TEKST: Muus Visser